Bir web sitesi tasarlarken çoğu kişi "ortalama" bir kullanıcıyı düşünür. Oysa internet kullanan herkes aynı değildir: görme zorluğu yaşayanlar, işitme engelliler, hareket kısıtlılığı olanlar ya da sadece yaşı ilerlemiş kullanıcılar... Erişilebilirlik, web sitenizin gerçekten herkes tarafından kullanılabilmesidir. Ve bu sadece bir iyilik değil; aynı zamanda yasal bir sorumluluk, SEO avantajı ve iş fırsatıdır.
Erişilebilirlik nedir?
Web erişilebilirliği, engelli ya da kısıtlı kullanıcılar dahil herkesin bir siteyi algılayabilmesi, anlayabilmesi ve kullanabilmesidir. Bir görme engellinin ekran okuyucuyla siteyi gezebilmesi, renk körü birinin bilgileri ayırt edebilmesi, klavyeyle her şeye ulaşabilmek... Erişilebilir tasarım, kimseyi dışarıda bırakmaz.
Neden önemli? Önce insan
En temel sebep etiktir: internet bir kamu alanıdır ve herkesin ona eşit erişim hakkı vardır. Erişilebilir olmayan bir site, milyonlarca insanı dışlar. Bir grup kullanıcıyı görmezden gelmek, hem onlara haksızlık hem de işletmeniz için kaçırılmış bir fırsattır.
Geniş bir kitleyi kapsar
Erişilebilirlik sadece küçük bir azınlığı değil, çok geniş bir kitleyi ilgilendirir. Dünya nüfusunun önemli bir bölümü bir tür engelle yaşıyor; buna yaşlanan nüfusu ve geçici kısıtlılıkları da ekleyin. Erişilebilir site, potansiyel müşteri kitlenizi ciddi biçimde genişletir. Erişilemeyen her kullanıcı, kaybedilen bir müşteridir.
SEO ile el ele yürür
İşin güzel yanı, erişilebilirlik için yapılan pek çok şey aynı zamanda SEO'yu güçlendirir. Görsellere açıklayıcı metin (alt text) eklemek, net başlık yapısı kurmak, anlaşılır bağlantı metinleri kullanmak; hem ekran okuyuculara hem Google'a yardım eder. Erişilebilir site, Google'ın da daha iyi anladığı sitedir. Bu doğrudan teknik SEO ile örtüşür.
1. Renk kontrastına dikkat edin
Metin ile arka plan arasındaki kontrast yetersizse, birçok kullanıcı yazıyı okuyamaz. Açık gri zemine açık gri yazı şık görünebilir ama okunmaz. Yeterli kontrast, hem görme zorluğu olanlar hem de güneş altında telefonuna bakan herkes için fayda sağlar.
2. Görsellere alternatif metin ekleyin
Her anlamlı görselin, onu göremeyenler için açıklayıcı bir metni (alt text) olmalı. Ekran okuyucu bu metni sesli okur, böylece görme engelli kullanıcı görselin ne olduğunu anlar. Bu metinler aynı zamanda Google'ın görselleri anlamasına da yardımcı olur.
3. Klavyeyle gezilebilir olsun
Bazı kullanıcılar fare kullanamaz ve siteyi yalnızca klavyeyle gezer. Tüm bağlantılara, butonlara ve formlara klavyeyle ulaşılabilmesi şarttır. Sadece fareyle çalışan bir site, önemli bir kullanıcı grubunu tamamen dışlar.
4. Net yapı ve okunabilirlik
Düzenli başlık hiyerarşisi, anlaşılır dil, yeterli yazı boyutu ve ferah bir düzen; herkesin deneyimini iyileştirir. Karmaşık ve kalabalık sayfalar, herkesi olduğu gibi kısıtlı kullanıcıları daha da zorlar. Sadelik, erişilebilirliğin dostudur.
5. Video ve seslere altyazı
İşitme engelli kullanıcılar için video ve seslerin altyazılı olması gerekir. Altyazılar ayrıca sesi açamayan ortamdaki herkese ve içeriğin Google tarafından anlaşılmasına da fayda sağlar. Yani küçük bir özen, geniş bir fayda sunar.
Sonuç
Erişilebilirlik bir süreçtir, tek seferlik iş değil
Erişilebilirliği bir kez sağlayıp unutamazsınız; her yeni içerik, her yeni özellik ve her tasarım değişikliği yeni erişilebilirlik soruları doğurur. Bu yüzden erişilebilirliği, sitenizin sürekli gözetilen bir kalite standardı olarak görmek gerekir. Yeni eklenen bir görselin alternatif metni var mı, yeni bir form klavyeyle doldurulabiliyor mu, yeni renkler yeterli kontrasta sahip mi? Düzenli yapılan küçük kontroller, erişilebilirliği zamanla aşınmaktan korur. Ayrıca gerçek kullanıcılardan, özellikle farklı ihtiyaçları olan kişilerden geri bildirim almak, hiçbir test aracının yakalayamayacağı sorunları ortaya çıkarır. Erişilebilirliği işinizin bir değeri hâline getirdiğinizde, hem daha geniş bir kitleye ulaşır hem de markanıza herkesi önemseyen, sorumlu bir kimlik kazandırırsınız.
Erişilebilirlik, "herkes için web" anlamına gelir ve aynı anda etik bir sorumluluk, geniş bir kitle, güçlü bir SEO avantajı ve gerçek bir iş fırsatıdır. Sitenizi herkesin rahatça kullanabileceği bir yer haline getirmek için nilart olarak kurumsal web tasarım hizmetimizle yanınızdayız. Teklif alın, sitenizi herkese açalım.
